Arıcılık ve Arıcılık Malzemeleri

ÜLKEMİZDE ARICILIK
Eğer bu yazıyı okumaya başladıysanız arıcılığa ilgi duyuyor veya arıcılığa başlamayı planlıyorsunuz. Arıcılık dünya genelinde ister ticari amaçlı ister hobi amaçlı yapılan en güzel uğraşlardan birisidir. Günümüzde kutup bölgeler hariç dünyanın birçok ülkesinde yapılan arıcılık;  toprağa bağlı kalmadan az sermayeyle kısa sürede gelir getiren, bal arılarını sevk ve yönetebilme kabiliyetine dayanan tarımsal bir iş koludur. Dünyanın ballı bitkiler florasının dörtte üçüne sahip olan ülkemizdeki, 12 bin bitki türünden 4 bine yakını endemiktir. Anadolu tarihten bu yana, arıcılığın merkezi olma konumunu, sahip olduğu flora ve faunaya borçludur. Bitki çeşitliliğinin zengin olması, aynı zamanda arı ırklarının da çeşitliliğini barındırmakta ve arı ırkındaki bu çeşitlilik ülkemizi diğer ülkelere göre avantajlı bir duruma getirmektedir. Türkiye dünyada kovan sayısı ve bal üretimi bakımından 2’nci sırada yer alıyor. Sektör son yıllarda gerek bilgi teknolojileri, gerekse talebe yönelik üretim modeliyle yeni bir değişim ve dönüşüm içerisine girmiştir. Geleneksel üretim modeli, modern üretim modeline dönüşmüştür. Bal üretimi yanında diğer arı ürünleri de üretim alanına girerek ekonomiye, insan sağlığına katkı sağlayacak duruma gelmiştir. Ülke genelinde örgütlenen arıcılar kendi birliklerini kurmuş, ıslah çalışmalarını başlatmış, arıcılığın bilimsel alt yapısını oluşturmak amacıyla üniversitelerle ortak projeler uygulamaya koymuş, gıda sanayi – üretici entegrasyonunu sağlamayı başarmıştır. Bal, doğrudan ve diğer gıdalara katılarak tüketimi yanında aslında şifa amaçlı tüketimi de yaygın olan bir ürünümüz. Bal ve diğer ürünlerinin şifa amaçlı kullanılıyor olması son yıllarda alternatif tıbbın da gündemine girerek zaman içerisinde ticarete konu olmaya başlamıştır. Arıcılıkta büyük bir imkana sahip olan ülkemiz bu gelişmeleri fırsata çevirmiştir. Ülkemizin farklı bölgelerinde sahip oldukları floraya bağlı olarak, çiçek balı, çam (salgı balı), narenciye, kestane, pamuk, ayçiçek, kekik, geven gibi farklı ballar üretiliyor. FAO 2016 yılı verilerine göre dünya arılı kovan varlığı 90 milyon 565 bin adet,  bal üretimi ise 1 milyon 787 bin ton. Çin Halk Cumhuriyeti 502 bin 614 ton ile ilk sırada, Türkiye 105 bin 532 ton ile ikinci sırada yer alıyor. TÜİK verilerine göre de ülkemizde 2017 yılı itibariyle kovan sayısı 7 milyon 991 bin 72 adet olup, toplam bal üretim miktarı 114 bin 471 tondur. Üretilen balların çoğu iç piyasada tüketiliyor. Türkiye kovan varlığı bakımından Muğla ili birinci sırada yer almasına rağmen bal üretiminde Ordu ili ilk sırada yer alıyor. 2016 yılı FAO verilerine göre dünya bal ihracatında; Çin yüzde 23,3’lük oranla ilk sırada, Arjantin yüzde 14,8 oranla ikinci sırada, Hindistan yüzde 6,5’lik bir oranla 3’üncü sırada olup, 3 bin 622 ton bal ihraç eden Türkiye, yüzde 45,2 dilimde olan diğer ülkeler arasında yer alıyor. 2017 TÜİK verilerine göre, Türkiye’nin bal ihraç ettiği ülkeler arasında, ABD  yüzde 45 oranla ilk sırada olup bunu yüzde 35 ile Almanya, yüzde 4 ile Suudi Arabistan, yüzde 2 oranla Belçika, Avusturya ve Fransa takip ediyor. Ülkemizde üretilen bal miktarının iç talebi karşılayacak düzeyde olması ve üreticilerimizi korumak amacıyla, bal ithalatına izin verilmemekte, sadece endüstriyel amaçlı zaman zaman cüzi miktarlarda ithalat yapılmaktadır.
ARICILIK MALZEMELERİ 

Eğer sizde arıcılığa başlamak istiyorsanız öncelikle arıcılık malzemelerini tanımanız gerekir. Arıcılık malzemeleri sektörü son yıllarda hızlı gelişen bir sektör olup yüzlerce arıcılık malzemesi vardır. Şimdi arıcılık malzemelerini daha yakından tanımak için önce arıcılık malzemeleri kategorilerini sonra da arıcılık malzemeleri ürünlerini inceleyelim. 

Hazır temel petekler balmumlarına arıların yaptığı petek gözlerinin aynısının temel petek üretim makinelerinde yapılıp tekrar arıya verilmesidir. Temel petekler arılar tarafından üretilen doğal balmumlarından üretilir. Ballar süzüldükten sonra arıların balları doldurduğu petekler tekrar fabrikaya gönderilir ve bu petekler 120 derecede kaynatılarak tekrar arılara verilmek üzere temel petek haline getirilir. Arılar boş çıtaya da bal yapabilir ancak temel petek  arıların zaman kazanması için son derece önemlidir. Arıların ekstradan tekrar temel petek örme ihtiyacının büyük kısmını ortadan kaldırır. Kısacası arılardan alınan doğal balmumları tekrar işlenerek arılara geri verilir, bu çok değerli bir arı ürünü olan balmumunun zayi olmasını engeller. Temel petekler; soğuk döküm hazır temel petek ve sıcak döküm hazır temel petek olmak üzere iki farklı yöntemle ve farklı marka isimleriyle üretilirler. Sıcak döküm temel petekler soğuk döküm temel peteklere göre arılar tarafından daha çok beğenilirler.

Koruyucu giysiler arıcının arı sokmalarından koruması için kullanması gereken kıyafetlerdir. Arıcı maskeleri, arıcı eldivenleri, arıcı tulumları, arıcı başlıkları, arıcı pantolonları bu kategoride bulunan malzemelerdir. Arıcı maskeleri; oval başlıklı arıcı maskesi, astronot tipi arıcı maskesi, uzay tipi arıcı maskesi, standart arıcı maskesi gibi isimlerle pamuklu kumaştan, arıcıların rahat edeceği ama arıların sokmayacağı tekstil malzemelerinden üretilir. Arıcı eldivenleri ise; deri arıcı eldiveni, vinleks arıcı eldiveni, nitril arıcı eldiveni olarak isimlendirilmiş olup;  vinleks, nitril ve deri malzemelerden üretilirler. Arıcı kıyafetleri seçerken dikkat edeceğiniz en önemli konu çalışırken sizin rahat edebilmeniz ve arı sokmalarına karşı koruyucu olmasıdır.

Arıcı el aletleri arı bakımlarında kullanılan yardımcı aletlerdir. Kovan bakımında kovan kapaklarının açılması, mumla yapışmış çerçevelerin çıkartılması, çivi sökme çivi çakma gibi basit işlerin yapılması için kullanılır. Arıcı el demirleri; paslanmaz arıcı el demirli, galvanizli arıcı el demirleri, ahşap saplı arıcı el demirleri, plastik saplı arıcı el demirleri, çekiçli arıcı el demirleri vb. ürünler olup dayanıklı metal malzemelerden üretilirler.

Arıcı fırçaları arı bakımında bal çerçevelerinin üzerinden arıları süpürmek için kullanılır. Arıcı fırçaları; plastik saplı arıcı fırçaları, el demirli arıcı fırçaları ve ahşap saplı arıcı fırçaları olmak üzere fırça yoğunluğu çift sıra veya tek sıra olarak üretilirler.

Temel petek uygulama ekipmanları boş bal çıtalarına temel eteği takmak için kullanılan malzemelerdir. Bunlar; temel peteği çerçeve teline sabitlemek için kullanılan arıcı mahmuzu veya teli ısıtarak temel peteği yapıştıran petek teli yapıştırma makinesi, çerçeve telini çerçeveye takmak için kullanılan ahşap saplı çerçeve delme aletleri, metal çerçeve delme aletleri, plastik saplı çerçeve delme aletleri, motorlu çerçeve delme makineleri, manuel çerçeve delme aletleri, basit çerçeve delme bizi vb. ürünler olup değişik boyutlarda ve modellerde üretilir.

Çerçeve telleri temel peteğin çerçeve üzerinde sabit ve sağlam durması için çerçeveye takılır. Çerçeve telleri değişik gramajlarda; 200 gr arı çerçevesi teli, 500 gr çerçevesi teli, 1000 gr arı çerçevesi teli, 2000 gr arı çerçevesi teli seçenekleriyle arıcıların ihtiyacına göre galvaniz ve krom malzemeden üretilirler.

Arıcı körükleri arı bakımlarında arıcıların sakinleştirmesi için kullanılır. Arıcı körüğü, arıcılık malzemelerinin olmazsa olmaz bir ürünüdür. Arı bakımı sırasında arının duman verilerek sakinleştirilmesi için kullanılır. Dumana maruz kalan arılar kovanda olumsuz bir durum olduğunu zannederek hemen kursaklarına bal alırlar. Kursakları bal dolan arılar sakinleşir ve kolay kolay sokmazlar. Arıcı körükleri; paslanmaz arıcı körükleri, paslanmaz kovalı arıcı körükleri, galvanizli arıcı körükleri, galvanizli kovalı arıcı körükleri, telli arıcı körükleri, alman tipi arıcı körükleri, jumbo büyük boy arıcı körükleri, pilli arıcı körükleri vb. ürünler olup paslanmaz veya galvanizli metal malzemelerden üretilirler.

Ana arı ızgaraları ana arının üst ballığa çıkmasını engelleyen yardımcı malzemelerdir. Ana arı ızgarası kullanıldığında ana arı üst ballıktaki çerçevelere yumurta atamaz ve bunun sonucunda  bal daha temiz çıkar, ya da arıcı mevsimsel şartlardan dolayı arı mevcudunun fazla artmasını engellemek isterse ana arı ızgarası kullanır. Ana arı ızgaraları; plastik ana arı ızgarası, tırnaklı ana arı ızgarası, metal ana arı ızgarası isimleriyle piyasaya sunulan metal veya plastik malzemelerden üretilen ürünlerdir. Propolis tuzakları propolis kapanı olarak da bilinir. Çok değerli bir arı ürünü olan propolisi toplamak için kullanılır. Elastik plastik malzemeden üretilirler.

Bal çerçeveleri bal çıtası olarak da bilinir. Temel peteğin takılacağı ve arıların balı koyacağı ana malzemedir. Ülkemizde her yörenin ayrı çerçeve ölçüsü olabildiği gibi genellikle LANGROUSTH ölçülerde ahşap veya plastik malzemelerden üretilirler. Ülkemizde daha çok ahşap bal çerçeveleri ve karakovan kasnakları kulanılmaktadır Ahşap bal çıtaları demonte şekilde satın alınır ve satın alındıktan sonra; tel çivi veya kompresör tabanacalarına uyumlu çivilerle monte edilerek arı kovanlarında kullanılır. 

Doğadaki her canlının olduğu gibi arıların da beslenmeye ve temiz suya ihtiyaçları vardır. Özellikle doğa da bal akımının az olduğu kötü hava koşullarında arıları şeker şerbetiyle beslemek koloninin hayatını devam ettirebilmesi için çok önemlidir. Arı yemlikleri ve sulukarı çok değişik ölçülerde ve modellerde plastik malzemelerden üretilirler. Arı yemlikleri; kayık tipi arı yemliği, kutu arı yemliği, çerçeve tipi arı yemliği, kavanoz tipi arı yemliği, çerçeve üstü arı yemliği, bezli arı yemliği isimleriyle satışa sunulmaktadır. Arı sulukları ise yine arılar için önemli bir üründür, arılar temiz suya ulaşamazlarsa su ihtiyaçlarını hijyenik olmayan yerlerden karşılayabilirler. Bunu önlemek için arı sulukları; kavanoza uyumlu arı suluğu, damacanaya uyumlu arı suluğu, pet şişeye uyumlu arı suluğu, 1 litreden 10 litre kapasiteye sahip arı sulukları arılara özel olarak üretilmiştir.

Tüm canlılar gibi arıların yaşaması için bir eve ihtiyacı vardır. Arı kovanları ahşap ve plastik malzemelerden üretilirler. Ülkemizde daha çok ahşap arı kovanları kullanılır. Ahşap ve plastik arı kovanlarının daha verimli şekilde kullanılması için  ekipmanlara ihtiyacı vardır. Arı kovanı ekipmanları; kovan uçuş tahtaları, kovan kilitleri, kovan bağlama halatları (mini spanzet), kovan zincirleri, uçuş kapağı sekmanları, sürgülü uçuş tahtası, kovan kapakları, kovan sürgüleri, kovan daraltma aparatları, kovan örtü bezleri, kovan örtü naylonları, kovan çadırları vb. ürünler olup metal, ahşap veya plastik malzemelerden üretilirler.

Bir arı kolonisinde en önemli üye kraliçe arıdır. Kraliçe arının kaliteli ve genç olması bal verimini artırır. Profesyonel veya hobi amaçlı arıcılık yapan ve ana arı kalitesine önem gösteren arıcılar hazır ana arı kullanmak yerine ana arıları kendileri üretir ve bunun için ana arı yetiştirme ekipmanlarına ihtiyaç duyarlar. Ana arı ekipmanları; strafor ana arı kovanları, plastik ana arı kovanları, larva transfer kalemleri, larva transfer kaşıkları, ana arı işaretleme kalemleri, seleksiyon çerçeveler, ana arı aşılama kalemleri, ana arı kafesleri, ana arı taşıma kutuları, ana arı işaretleme tüpleri, arı sütü alma şeritleri, ana arı üretim setleri, ana arı yüksük koruyucu, ana arı yumurta fincanı, ana arı yüksük gövdesi, ana arı arı yüksük gövde desteği, büyüteçler, ana arı işaretleme kalemleri, ana arı işaretleme boyaları, ana arı işaretleme tüpleri, ana arı yaklama tokası, ana arı işaretleme aparatları, ana arı hapis çerçeveleri, ana arı hapsetme ürünleri, ana arı kovanı yedek çerçeveleri, ana arı hapsetme kafesleri, nicot takımlar vb. ürünlerdir.

Arıcılık yaparken bal üretiminden başka ekonomik değeri yüksek olan polen, propolis, arı sütü ve arı zehiri üretimi de önemli bir yere sahiptir. Son yıllarda gelişen teknoloji ve yapılan arge çalışmaları sonucunda polen tuzaklı ahşap kovanların yerini polen tuzaklı plastik kovan tabanları monte edilmiş üst kısmı ahşap alt kısmı plastik kovanlar almıştır. Plastik polen tuzaklı kovanlar arıcıya polen toplama işini daha kolay bir hale getirmenin yanı sıra kovanların alttan havalandırılmasına olanak sağlayarak kovan içindeki nem dengesini kontrol eder. Özellikle çok nemli bölgelerde kovanların yeterli havalandırılmasını sağlayan polen tuzaklı kovan tabanları arı sağlığı açısından önemli bir yere sahiptir. Ayrıca varroa mücadelesinde ilaç kullanımı sonrasında ölen varroaların kovan tabanlarındaki polen çekmecelerine düşmesinden dolayı daha rahat bir şekilde ölü varroa temizlği ve varro sayımı yapılabilir. Kavan kapakları ise ahşap veye plastik malzemeden üretilen kovan ekipmanıdır. 

Polen tuzaklı kovan tabanları ballıklara monte edilerek ballığı polen tuzaklı kovan haline getirir. Ülkemizde her yörede değişik ölçülerde arı kovanları olduğu için tüm ölçülere uyumlu plastik polen tuzaklı kovan tabanlarını web sitemizde bulabilirsiniz. Bir polen tuzaklı kovan tabanı alarak ister eski ballığa ister yeni bir ballığa, polen tuzaklı kovan tabanını monte ederek polen tuzaklı kovan yapabilirsiniz. Polen tuzaklı kovanlarınızın kovan kapağı ihtiyacı için de plastik kovan kapaklarını kullanabilirsiniz.

Eğer hazır bir plastik tuzaklı kovan tabanı kullanmak istemiyorsanız polen tuzaklı ahşap kovanları tercih edebilirsiniz. Polen tuzaklı ahşap kovan yapabilmeniz için de gerekli malzemeler üretilmiştir. Bu malzemeler; plastik polen ızgarası, alüminyum polen alt ızgarası, polen çekmecesi, polen süzgeci, polen çekmecesi rayı, menteşeli polen ızgarası, polen girişili kovan uçuş tahtaları, polen kapak menteşeleri, pvc polen ızgarası, polen alt ızgaraları vb. ürünlerdir. Dilerseniz yeni bir kovan yaptırmadan mevcut olan kovanınızın uçuş deliğine monte edilen; kovan önü ahşap polen tuzağı, kovan önü plastik polen tuzağı gibi ürünleri kullanarak hem kendiniz için hem de ticari amaçlı polen üretimi yapabilirsiniz.

Her canlının olduğu gibi arılarında sağlıklı beslenmeye ihtiyaçları vardır. Özellikle nektar akımını az olduğu kötü hava koşullarında, bal mevsiminin bitmesi ve balların alınmasından sonra arılara besin takviyesi verilmesi gerekir. Bunlar; arıcıların kendi hazırladıkları şeker şerbetleri, yem üretim tesislerinde üretilen sıvı invert yemler, arı kekleri ve fondan şekerdir. 

Arı kekleri; pudra şekeri, invert şeker (veya bal), vitamin ve mineral katkılarından oluşan katı yemlerdir. Özellikle ilkbahar ve sonbahar aylarında arıların şerbetle beslenmesine oranla daha sağlıklıdır.

Fondan şekeri; pancar şekerinin kaynatılarak asitle invert edilmesinden sonra fondan makinelerinde çalkalanıp kek kıvamına getirilerek üretilen arı yemlerindendir.  Pancar şekeri invert edilerek üretildiği için tatlılık oranı artar ve arılar tarafından rahat tüketilir. Fondan şeker arı beslenmesinde kullanılan önemli ürünlerden biridir.

İnvert şeker şurupları;  pancar şekerinin invert edilerek şerbet haline getirilmesidir. İnvert işlemi asitle veya enzimle yapılabilir.

Arı Sağlığı 

Arılarında tüm canlılar gibi hastalıkları ve doğal düşmanları vardır. Özellikle zayıf koloniler hastalığa ve doğal düşmanlarına karşı savunmasızdır. Arılar ne kadar sağlıklı ise hastalığa yakalama riskleri o kadar düşüktür. Arıların hastalığa yakalanmasını engellemek için hasta olmadan önce gerekli önlemleri almak önemlidir. Bunun için ülkemizde ve dünyada bitkisel takviyeli yem katkıları ve probiyotikler daha fazla kullanılmaya başlanmıştır. Arıların daha sağlılı olması için; arı vitaminleri, nosema önleyici yem katkıları, varro önleyici yem katkıları, kireç hastalığı için yem katkıları, varroa için; formik asit ve oksalik asit, formik asit ve oksalik asitli çubuk ve mendiller, timol katkılı mendiller, formik asit içerikli spreyler, oksalik asit içerikli spreyler vb. ürünler üretilmiştir.

Eğer sağlıklı arılara sahipseniz, gerekli bakım işlemlerini yaptıysanız,  arılar tüm bu emeklerinize karşı size dünyanın en sağlıklı ve en temiz gıdası olan balı verirler. Ballarınızı kovandan çıkardınız ve artık sizi tatlı bir uğraş bekliyor. Ballarınızı süzme bal olarak piyasaya sürecekseniz ballarınızın süzülmesi, petek bal olarak piyasaya sürecekseniz paketlenmesi gerekmektedir. Bal işleme ekipmanları çok çeşitli ürünlerden oluşur. 

Bal süzme makineleri kovanlardan çıkan petek balların süzülmesi için kullanılır. Manuel ve elektrikli motorlu modelleri mevcuttur. İçerisinde kaç çerçeve bal süzüleceğine göre değişik çerçeve kapasiteli bal süzme makineleri üretilir. Manuel bal süzme makinaları; 2 çerçeveli bal süzme makinesi, 3 çerçeveli bal süzme makinesi, 4 çerçevelik bal süzme makinesi, 6 çerçevelik bal süzme makinesi, motorlu bal süzme makineleri; 4 çerçeveli motorlu bal süzme makinası, 6 çerçevelik motorlu bal süzme makinesi, 8 çerçevelik bal süzme makinesi, 16 çerçevelik bal süzme makinası, 32 çerçevelik bal süzme makinası vb. kapasiteleriyle arıcıların arı sayısına ve bal kapasitesine göre beğenilerine sunulmuştur.

Çerçeve ballar süzülmeden önce bazı işlemlere tabi tutulması gerekmektedir. İlk işlem petek balların bal süzme makinasında rahat bir şekilde süzülmesi için, arıların balın akmasını engellemek için yapmış oldukları sırların alınması gerekmektedir. Bu sırlar daha rahat olsun diye sır alma kazanları, sır alma tekneleri, sır alma tezgahlarında yapılacağı gibi arıcının kendi hazırladığı kaplarda da yapılabilir. Alınan sırlar temel petek fabrikalarına götürülüp balmumu haline getirilebilir veya arıcı kendi imkanlarıyla eritip sırları balmumu haline getirebilir. Bu şekilde hem temel petek ihtiyacınızı karşılamış olur hem de ekonomiye fayda sağlamış olusunuz. Petek gözlerindeki sırları almak için; sır alma bıçakları, sır alma tarakları, sır bozma ruloları, sır bozma tarakları, sır alma ruloları, sır bozma bıçakları arıcılar tarafından petek sırlarını almak için kullanılır.

Bal doğası gereği belli bir zaman geçtikten sonra donmaya başlar. Bu donma sağlıklı olandır ve balın içinde herhangi bir katkının olmadığınına işaret eder. Ama ne yazık ki ülkemizde donmuş balın sahte bal olduğu şeklinde yanlış bir inanış olduğundan donan ballar tüketiciye sunulmadan önce bal eritme kazanlarında tekrar eritilir. Bal eritme kazanları; çift cidarlı bal eriten kazanları ve tek cidarlı teneke halinde bal eritme kazanları olarak ikiye ayrılır. Tek cidarlı bal eritme kazanlarında bal eritme işlemi teneke balın içi su dolu kazana koyulması ile gerçekleştirilir. Kazandaki rezistan istenilen sıcaklığa getirilip balın ısınıp erimesi sağlanır. Çok yüksek sıcaklıklar 40 derece üzeri bal eritmek için sağlıklı değildir, baldaki faydalı içerikleri bozabilir. Çift cidarlı bal eritme kazanlarında cidar ile çevrilmiş kazanın cidar bölümüne  su konulur ve rezistan cidar içindeki suyu ısıtarak kazanın içinin ısınmasını sağlar. Bu sistemde su bal tenekesine temas etmez cidar içerindedir. Çift cidarlı bal eritme kazanlarında su ile temas olmadığından  tenekeden çıkarılarak açık  bir şekilde de eritme kazanına konulabilir. Rezistan sıcaklı ayarı ayarlandıktan sonra balın erimesi beklenir, sıcaklığın 40 dereceyi geçmemesi baldaki faydalı içeriklerin bozulmaması için önemlidir. Çift cidarlı bal eritme kazanları muslukludur, eritme işleminden sonra tenekeye veya kavanoza dolum çok rahat bir şekilde yapılabilir, ek olarak ayrı bir bal dinlendirme kazanına ihtiyaç duyulmaz. Bal eritme kazanları 430 kalite paslanmaz sac veya 304 kalite paslanmaz gıdaya uygun krom saclardan üretilirler. Gıda sağlığı açısından 304 kalite bal eritme kazanları daha sağlıklıdır.

Bal dinlendirme kazanları adından da anlaşılacağı gibi yeni süzülen balların dinlendirilmesi için kullanılır. Balı dinlendirme işleminde balın içinde kalan sır ve mum kalıntıları üste çıkar ve alttaki musluktan dinlenmiş temiz bal teneke ve kavanozlara doldurulur. Bal dinlendirme kazanları muslukludur ve musluktan kolay dolum imkanı sağlarlar. Bal dinlendirme kazanları; gıdaya uyumlu paslanmaz sac veya gıdaya uyumlu plastik malzemelerden değişik kapasitelerde ve büyüklüklerde üretilirler.
Bal Elekleri – Bal Süzgeçleri
Bal elekleri ve bal sügeçleri balların süzme işlemi sonrasında içerisinde kalan sır ve mum artıklarını temizlemek için kullanılırlar. Ballardaki mum kalıntılarının temizlenmesi için; paslanmaz bal süzgeci, paslanmaz bal eleği, plastik bal süzgeci, plastik bal eleği, kare bal süzgeci, yuvarlak bal süzgeci, paslanmaz bal hunisi vb. ürünler arıcılar tarafından kullanılmaktadır.

Ballarınızı kovanlardan aldıysanız şimdi onları teneke, kavanoz veya bal kolilerine alma zamanı geldi. Balın sağlıklı ambalajlarda muhafaza edilmesi hem balın bozulmaması için hem de müşterilerinize sunum esnasında çok önemlidir. Süzme ballarınızı; 1 kg süzme bal tenekesi, 2 kg süzme bal tenekesi, 3 kg süzme bal tenekesi, 5 kg süzme bal tenekesi, 10 kg süzme bal tenekesi, 25 kg süzme bal tenekesi ve cam kavanozlar da muhafaza edebilirsiniz. Cam kavanozlardaki ballarınızı kargo ile gönderecekseniz; strafor kavanoz ambalajı, havalı kavanoz ambalajlarını kullanabilirsiniz. Petek ballarınızı; çerçeve halinde muhafaza etmek ve kargoyla göndermek için; 1 çerçevelik bal kolisi, 2 çerçevelik bal kolisi, 3 çerçevelik bal kolisi, 4 çerçevelik bal kolisi, 5 çerçevelik bal kolisi, 6 çerçevelik bal kolisi, 8 çerçevelik bal kolisi, 10 çerçevelik bal kolilsi, plastik bal taşıma sandıklarını,  eğer petek ballarınızı çerçeveden çıkarıp kutu ile göndermek isterseniz; petek bal tenekesi, kara kovan bal tenekesi, şeffaf plastik kara kovan bal kabı, şeffaf plastik petek bal kabı vb. ürünleri tercih edebilirsiniz.